Een korte geschiedenis van Lodewijk XVI

Koning Lodewijk XVI van Frankrijk werd geboren op 23 augustus 1754 in het Paleis van Versailles. In die eerste jaren heette hij trouwens nog Lodewijk Augustus. Of zelfs dat niet eens, we hebben in het geval van historische koninklijken namelijk de gewoonte namen te vertalen. Hij heette natuurlijk gewoon Louis Auguste.

Enfin.

Lodewijk werd door zijn ouders volstrekt genegeerd. De eerste jaren omdat ze zijn oudere broer veel leuker en knapper vonden, daarna omdat ze niet konden verkroppen dat die leukere en knappere broer al op negenjarige leeftijd overleed. Van het negeren door zijn vader, kroonprins Lodewijk Ferdinand, heeft hij overigens niet erg lang last gehad. Die overleed namelijk toen Lodewijk junior elf jaar oud was. Op dat moment werd Lodewijk de nieuwe kroonprins en alleen nog door zijn moeder de vergetelheid in gewenst.

Het zal mede daardoor zijn dat hij opgroeide als verlegen jongen die zich naast zijn studie in Latijn, geschiedenis, geografie en astrologie vooral bezighield met stoffige hobby’s als sloten maken en het bos verkennen. Lodewijk kon aardig leren, maar kreeg amper een fatsoenlijke zin uit zijn strot. Dat had als gevolg dat hij werd gezien als zijnde nogal dom. Ook was hij klein, aan de zware kant, had enorme lippen en een dikke neus, was hij traag, ongeduldig en niet in staat beslissingen te nemen.

82591-004-A063E797
Lodewijk XVI, niet moeders mooiste (Bron:
Encyclopædia Britannica)

Maar er waren ook lichtpuntjes: Lodewijk Augustus was niet alleen de kleinzoon van koning Lodewijk XV, maar ook van Frederik Augustus II van Saksen, keurvorst van Saksen was én koning van Polen. Al met al een aardige openingszin op bruiloften en partijen. Het zal dan ook niet voor niets zijn dat hij notoir feestbeest Marie Antoinette aan de haak wist te slaan. Dat is toch zoiets als met je bolle hollandse kleihoofd en aritmische bierpens een wulpse blondine schaken die het liefst in een zomers niemendalletje staat te dirty dancen op een bar in Buenos Aires.

Het huwelijk tussen Lodewijk en Marie Antoinette werd met de nodige scepsis ontvangen. Zij was namelijk dochter van keizer Frans I Stefan van het Heilige Roomse Rijk en keizerin Maria Theresia, die weer banden hadden met het Habsburgse rijk, die weer net een akkefietje hadden uitgevochten met de Fransen. Het Franse volk was aanvankelijk wél gecharmeerd van Marie Antoinette, maar uiteindelijk stond zij bij hen toch vooral bekend als ‘de hoer van Habsburg’.

Op 10 mei 1774 werd werd de twintigjarige Lodewijk eindelijk Koning XVI toen Opa XV overleed. Hij wilde een goede koning zijn, maar erfde een enorme staatsschuld en toenemende vijandigheid jegens de monarchie. Met dit laatste was hij het zelf wel eens. In het begin van zijn koningsschap boekte hij dan ook wat successen met het steunen van de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd. Lodewijk beschikte niet over de capaciteiten de staatsschuld een beetje fatsoenlijk aan te pakken. Sterker nog, hij maakte deze alleen maar groter en bracht Frankrijk op het randje van een faillissement. Hierdoor zag hij zich gedwongen radicale fiscale veranderingen door te voeren die niet lekker vielen bij zowel het volk als de edelen.

Koning Lodewijk trok zich gedeprimeerd terug en zat vooral nog op z’n kamertje te pielen met allerhande zelfgemaakte sloten. Ondertussen stortte de economie verder in en klonk de roep om vrijheid, gelijkheid en broederschap steeds sterker. Uiteindelijk werd een Assemblée samengesteld met als doel het vervaardigen van een grondwet. Deze Assemblée had alle kenmerken van een dictatuur in wording, maar toen Koning Lodewijk eindelijk weer begon op te letten, was het eigenlijk al te laat. In een vergadering eiste hij een ontmanteling van de Assemblée. Het antwoord: bekijk het maar.
Ondertussen liepen de onlusten onder het volk, al maanden bezig, meer en meer uit de hand. De regieloze koning liet hierop het leger verzamelen rond Parijs om de boel weer in het gareel te krijgen.

Dit had een averechts effect. De rellen verergerden, de Bastille werd ingenomen en de staat stortte finaal in elkaar. Dit alles staat ook wel bekend als De Franse Revolutie, wat uiteindelijk sympathieker was dan het nu misschien lijkt. Power to the people.
De revolutionairen drongen door tot het paleis met het plan Marie Antoinette te doden. Dat mislukte, maar het was genoeg voor Lodewijk om de koffers te pakken en er vandoor te gaan. Dat, en het feit dat hij inmiddels was afgezet. Maar – story of his life – zijn plan mislukte en hij en zijn vrouw werden onderweg gepakt en als gevangenen teruggevoerd naar Parijs. Op het Place de la Révolution, het tegenwoordige Place de la Concorde, werd hij een jaar later, op 21 januari 1793, onder de guillotine gelegd. Zijn vrouw volgde een paar maanden later.

167640-004-90B75054
Wit dragen bij een onthoofding, Koning Lodewijk was altijd al traag van begrip. (Bron: Encyclopædia Britannica)

Lodewijk XVI was een belezen man, vriendelijk en gul. Maar het zijn niet deze positieve kwaliteiten waardoor hij herinnerd wordt. Hij is voor menigeen toch vooral die bolle twijfelkont die het land de vernieling in hielp en dat met zijn leven moest bekopen. Ergens is dat onterecht, maar aan de andere kant: Lodewijk had een weergaloze hekel aan katten.

little_cute_cat_1920x1080
Waarom dan, Koning Lodewijk, waarom?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *